Yeni yüzyılın yeni gücü: internet
İnsanlık tarihi boyunca çok sayıda keşifler, icatlar, buluşlar yapıldı. Bunlardan bazıları, mesela ateşin, tekerleğin icadı büyük dönüşümlere yol açtı; köklü değişiklikleri ve yeniliklerini beraberinde getirdi. Yapılan her keşif, insanlar içindi ve insanların daha rahat ve zengin bir hayat yaşaması gayesine yönelikti. Basit el araçlarının icadından başlayıp günümüzün en son teknolojik araçlarına uzanan tarih süreci içinde, tarımdan ulaşıma, sağlıktan kültüre, eğitimden astronomiye sayısız icatlar, buluşlar, keşifler yapıldı; yapılan her icat, yine takip eden dönemlerde yeni buluşlarla yenilendi, geliştirildi..
İnsanoğlunun sürekli yeni bir şeyler bulma ve bunu geliştirme uğraşı devam ediyor; ve insanoğlu var olduğu sürece de bu uğraş bitmeyecek. Modernizm denilen süreç de bu sebeple hem kavram olarak hem de muhteva olarak varlığını hep koruyacak.
Geride bıraktığımız 20.yüzyılın en önemli özelliklerinden biri de, yüz yıllık süreç içinde çok sayıda buluş ve yeniliğe ev sahipliği ve tanıklık yapmış olmasıdır. 19.yüzyılın bilgi ve bilim birikiminin de katkısıyla, hemen her alanda, çok önemli ve köklü buluşlar yapıldı. Radyonun, telefonun, televizyonun, bilgisayarın keşfi özellikle iletişim konusunda insanoğlunun sınır tanımaz uğraşının ve ihtirasının sonucu olarak 20.yüzyıla damgasını vurdu. Uzayın, yine insan yapımı araçlarla ulaşılır hale gelmesi ve uydu teknolojisinin yerleşmesiyle bu damga silinemeyecek şekilde tarihe kendini yazdırdı.
Bell’in ilk “alo”suyla başlayıp, görüntülü telefonlara uzanan iletişim macerasının, yirminci yüzyılın sonlarında doğurduğu, ama asıl 21.yüzyılda büyütüp geliştireceği bir çocuğu var şimdi. Onun adına “internet” diyoruz. Kısa süre önce terkettiğimiz yüzyılı simgesel anlamda niteleyecek bir çok araç vardır belki ama 21.yüzyılı belirleyecek ve kökten etkileyecek olan araçlardan en önemlisi ve belki de ilki, işte bu internet dediğimiz son icat olacak..
PC adı verilen bilgisayar ile telefonun işbirliğine insanın bilgisinin de eklenmesiyle ortaya çıkan bu son mucizevi icat hiç şüphesiz ki içine girdiğimiz yüzyıldaki her türlü insani ve sosyal ilişkileri derinden etkileyecek bir güce ve genişliğe sahip olacak. Halihazırda 50 milyonu aşan sayfa sayısıyla gücünün ve etkisinin şiddetini bir yönüyle ortaya koymuş olan internetin, her geçen yıl içinde ne kadar palazlanıp devasa haline geleceğini tahmin etmek zor olmasa gerek. Daha, çok gelişmiş ülkelerde bile bilgisayar ve internet kullanımının fazla olmadığını düşünürsek; her geçen gün ucuzlayan PC’lerin ve internet ulaşımının, dünyanın her bölgesine ulaştığında nasıl bir etki alanına sahip olacağını düşünmek bile insanın hayal gücünü zorlayacak ölçülerde..
Türkiye de dahil, dünyanın çok sayıda ülkesi, henüz böyle bir cihanşümul gücün önemini ve nasıl bir fonksiyona sahip olduğunu idrak edebilecek düzeye gelmiş değil. Bunu idrak ettiklerinde de, diğer bir çok yenilikte olduğu gibi, geç kalmış olacaklar. “Erken kalkan yol alır” düsturunun belki de en geçerli olduğu alanlardan birini teşkil edecek olan internet konusunda, gereksiz ve anlamsız savunma gardı alanlar, kesindir ki en fazla zararı görenler sınıfına dahil olacaklar.
Halbuki, gazetelerin internet ya da ekonomi sayfalarına yansıyan haberler, bütün ülkelerin karar verici yetkililerini uyarıcı mahiyette.. İşte en son haber, dünyanın en büyük internet firmalarından olan Yahoo ile medya devlerinden Murdoch’un, birleşme yönünde flört ettiklerine dair.. Kısa bir süre önce, yine Yahoo ile dev medya organı Time, bütün dünyayı şoke eden bir nikah kıymışlardı. Bütün iş, ekonomi ve iletişim dünyasını şoke eden bu birliktelikler ve potansiyel başka birliktelik girişimleri, aslında bu yüzyılın nasıl bir “gücün” hakimiyeti altında yönleneceğini ortaya koyuyor...
Güç, onu elinde tutanındır. Bu gücü eline alan, bu gücün etkileyeceği bir yüzyılı da eline almış olacak. Dünyanın sayılı medya organı Time ile yine bir başka dev olan Murdoch’un, bugün dünyanın en yaygın internet firmalarından biriyle birliktelik oluşturmasının temelinde işte bu gücü ve etkiyi ele geçirme amacı yatmaktadır.
Hiç şüphesiz, bu tür birliktelikler devam edecek. Alanlarında başlı başına birer “güç” olan kuruluşlar biraraya gelerek daha üstün bir “güç” olan internet alanında söz sahibi olmanın uğraşını ve mücadelesini verecekler. Bu tür gelişmelere bakarak yine bazılarımız temelsiz komplo teorileri ya da dar kalıp milliyetçilik tezlerine sarılıp, internet konusuna mesafeli, soğuk ya da önyargılı yaklaşacaklardır, bundan eminim. Hatta daha da ileri gidip, Don Kişot gibi yel değirmenlerine saldırmayı kendilerine vazife edinenler de olacaktır; tıpkı vaktinde karşı çıktıkları yenilikleri bir süre sonra, ama geç kalmış bir şekilde kullanmak zorunda kalıp da, zamanı çok geriden takip edenler gibi..
Bu tür bir kör bağnazlık tuzağına düşmeden, bu yüzyıla damgasını derinden vuracak olan internet konusunda insan olarak, toplum olarak, millet olarak, ülke olarak nasıl ve ne ölçüde faydalanabileceğimiz üzerinde düşünmemiz gerekiyor. Bunu da, bütün kişi, kurum, kuruluş ve tabii ki devlet olarak vakit geçirmeksizin yapmamız gerekiyor..
En başta da, daha internetin ne olduğunu, ne gibi özelliklere ve fonksiyonlara sahip olduğunu bilmeyen ve böyle olduğu için de kayıtsız ve anlamsız savunma içinde olan kişileri bilgilendirmek gerekiyor sanıyorum..
21.yüzyıl, internetin hükümranlığında yön bulacak ve şekil alacak. Bu yüzyılda güçlü, büyük ve gelişmiş bir ülke olmak isteniliyorsa bu, hem böyle bir iddia ve amaç içinde olan devletlerin; hem de böyle bir hedef ve ülkü peşinde koşan ideolojilerin gözden kaçırmaması gereken, önemli ve ciddi bir husustur...